Farë mbetet nga një gjest solidariteti dhe si transformohet kuptimi i tij me kalimin e kohës?

Koleksioni francez i Muzeut të Arteve Bashkëkohore në Shkup u krijua në kontekstin e menjëhershëm pas tërmetit që goditi Shkupin në vitin 1963. Pas katastrofës, shkrimtari dhe kritiku francez i artit, Zhan Kasu u bëri thirrje artistëve që të dhuronin vepra në mbështetje të qytetit të Shkupit. Me nismën e Boris Petkovskit, drejtorit të parë të Muzeut të Arteve Bashkëkohore në Shkup, u vendosën kështu lidhje të drejtpërdrejta me skenën artistike të Parisit, e cila në atë kohë përbënte një nga qendrat kryesore të krijimtarisë artistike evropiane dhe ndërkombëtare. Vëmendje e veçantë do t’i kushtohet me këtë rast karakterit thellësisht ndërkombëtar të këtij koleksioni, i cili nuk mund të konsiderohet si një koleksion rreptësishtë «kombëtar».

Në periudhën e pasluftës, Parisi përbënte në të vërtetë një hapësirë artistike kozmopolite, ku takoheshin dhe dialogonin artistë të ardhur nga vende, kultura dhe tradita të ndryshme. Ky diversitet e bën sot koleksionin e Muzeut të Arteve Bashkëkohore në Shkup dëshmi të një konceptimi tjetër të Evropës: një Evropë të qarkullimit, shkëmbimeve, pluralitetit dhe hapjes kulturore. Një gjest solidariteti ndërkombëtar është rrënjosur kështu në kohë, duke u shndërruar në një trashëgimi kulturore të gjallë dhe në njërin nga komponentët kryesorë të koleksionit ndërkombëtar të Muzeut të Arteve Bashkëkohore.

Ekspozita do të bashkojë një përzgjedhje veprash të artistëve francezë dhe ndërkombëtarë të lidhur me skenën artistike franceze, duke ofruar një hapësirë dialogu mes së kaluarës dhe së tashmes. Ndër artistët e përfaqësuar do të jenë, mes tjerash, Viktor Vazareli, Hans Hartung, Pier Sulazh, Ana-Eva Bergman, Dimitar Pandilov, Nikola Martinoski, Borko Lazeski, Bruno Talpo, Vladimir Veliçkoviç, Petar Lubarda, Zhushtinu Alvesh, Aleksandar Trihuljak, Vladislav Friç, Janis Mihas dhe Françesko Somaini. Veprat e tyre, të ruajtura në kuadër të koleksionit francez, ose më gjerësisht evropian, të Muzeut të Arteve Bashkëkohore në Shkup, dëshmojnë për dimensionin e tij qartësisht ndërkombëtar. Përzgjedhja nuk synon të jetë një rilexim historik linear i koleksionit, por propozon që ai të trajtohet nga një këndvështrim i ri, duke u nisur nga disa pyetje: Si e mbart kujtesën e historisë një koleksion i lindur nga një gjest solidariteti? A mund të bëhet një vepër dëshmi e një gjesti kolektiv? Çfarë do të thotë solidariteti (mishërimi) sot? Dhe çfarë mund të ndërtojmë duke u nisur nga kjo trashëgimi solidariteti? Përtej përkujtimit të një momenti themelues në historinë e Shkupit dhe të Muzeut të Arteve Bashkëkohore, projekti synon të shqyrtojë rëndësinë bashkëkohore të kësaj trashëgimie.

Bëhet fjalë për reflektimin mbi mënyrën se si solidariteti, përtej gjestit që e lindi, mund të mbetet një vlerë aktive në të tashmen dhe të kontribuojë në përfytyrimin e themeleve të një të ardhmeje të përbashkët, më të hapur, më pluraliste dhe më solidare